Гүр саҙаҡаһы

Яңы ғына өйләнешкән саҡ. Тәүге осорҙа әллә нишләп эш хаҡын еткереп булмай ҙа ҡуя, тормошобоҙҙо үҙебеҙсә, яңыса ҡороп маташҡас, өй эсенә уныһын-быныһын һатып алабыҙ, башҡалар алдында кәм-хур булғы килмәй ҡуҫтарланабыҙ ҙа. Нисек кенә һаҡсыл тотонорға тырышһаҡ та, икебеҙҙең мәктәп оклады, әсәйемдең алған пенсияһы айыныҡы айына бөтә. Хәйерселәй ҡайта-ҡайта кешенән теләнселәп йөрөү ҙә килешмәй, ни тиһәң дә, ауылдаштар араһында абруй ҙа бар һымаҡ, мәжлестә ултырған ер ҙә ишек төбөндә түгел. Үҙ ҡоромда биләгән урынымды әйтеүем. Һуңғы сиктә тағы ла көн әсәйемдең гүр саҙаҡаһына ҡала. Осто-осҡа ялғай алмай бөтөнләй өҙөлөп киткәндә, әйтеремде асыҡтан-асыҡ ярып һалмаһам да, туранан һалдырам:

– Әсәй, кеҫәбеҙ төбө таҡырайып китте бит әле, төйнәнгәнеңде тотонайыҡ мәллә?

Ә ул нимә хаҡында һүҙ барғанын шундуҡ тойомлап ала:

– Ҡапыл-ғара үлеп-нитеп китһәм, ҡайһылайтырһығыҙ икән?

– Буш һүҙ һөйләп күңелгә шом һалма әле, ауыҙыңдан ел алһын!

– Буш һүҙ тип, донъялыҡта була торған хәл. Юғарынан әшкәртеүҙе көтмәй алдан йыйына башлауың хәйерле…

– Бирәсәкле кеше үлмәй тиҙәр, һин дә хәйергә әҙерләгәнеңде тотоноп бурысҡа бат та йөҙгә еткәнсе йәшә!

– Ни хәл итәһең, һүҙегеҙҙе йығыу килешмәҫ, Хоҙай Тәғәләнән ахирәткә күсеүҙе бер аҙ кисектереүен үтенермен. Бәлки, ризалашыр, ҡабул ҡылыр… – Шулай ти ҙә тыҡшырған яулыҡ-таҫтамалдары араһын аҡтарырға тотона.

Тегене алабыҙ ҙа онотабыҙ, сөнки беләбеҙ, бер ни тиклем ваҡыттан саҙаҡа теүәл генә булып урынына барып ятасаҡ.

Бер ярты йылдан һөйләшеү тағы ҡабатлана...

Һуңынан матди яғыбыҙ яйға һалынды, хәлбүки әсәйем йомошҡа тип ингән-сыҡҡандарға һандығы төбөндәген биреп сығарыуҙы ғәҙәт итеп алды. Шулайтып әжәл алдында бирәсәкле булып, ғүмерен оҙайтып, һикһәнгә еткәнсе йәшәне. Бөгөн мөмкин булмағанды ялбарып ҡысҡырғым килә:

– Тәңре, үтенеп һорайым, әсәйемде кире ҡайтар. Уның алдында әллә күпме ҡайтарылмаған бурыстарым бар!..

 

Хәйҙәр ТАПАҠОВ. Хәтерҙәге хәтирәләр.